«ԼՐԱԳԻՐ»Ի ՀԱՐՑԱԶՐՈՅՑԸ ԱԺ ՀՅԴ ԽՄԲԱԿՑՈՒԹԵԱՆ ԱՆԴԱՄ, ՏՆՏԵՍԱԳԷՏ ԱՐԾՈՒԻԿ ՄԻՆԱՍԵԱՆԻ ՀԵՏ
Ստորեւ կը ներկայացնենք «Լրագիր»ի հարցազրոյցը Հայաստանի Ազգային Ժողովի խմբակցութեան անդամ տնտեսագէտ Արծուիկ Մինասեանի հետ։ Հարցազրոյցը հիմնաւորեալ եւ առարկայական հողի վրայ կը բացատրէ վարչակառավարման ամբողջ համակարգի ներկայ դրոյթը, կը կատարէ իրողական ախտորոշում եւ մանաւանդ կ'առաջարկէ ընկերա-տնտեսական իրավիճակի վերականգնման ուղղուած միջոցներ եւ տեսաբանութիւնը գործնականութեան վերածելու դեղատոմսեր։
ՀԱՐՑՈՒՄ.- Կենտրոնական պանքի փոխնախագահ Վաչէ Գաբրիէլեանը, ամփոփելով 2009-ը, նշում է, որ մենք պատուով դուրս եկանք եւ չունեցանք ֆինանսական ճգնաժամ: Եւ նոյնիսկ 2010-ին լինելու է փոքր, բայց տնտեսական աճ: Ու քանի որ դուք էլ ձեր ելոյթներում բազմիցս նշել էք, որ 2012թ. վերջից շուտ չենք յաղթահարի տնտեսական ճգնաժամը, ուստի որտեղի՞ց են տնտեսական հաշուարկների նման տարբերութիւնները:
ԱՐԾՈՒԻԿ ՄԻՆԱՍԵԱՆ - Երկու հիմնական շեշտադրում անեմ. այն, որ իշխանութիւնը, ինչպէս նաեւ Կենտրոնական պանքը, որը, ցաւօք, օրէնքով նախատեսուած անկախութիւնն այդպէս էլ չունեցաւ եւ ըստ էութեան լրացնում է իշխանութեան խօսքը, տնտեսական անյաջողութիւնները փորձելու են բարդել միջազգային ֆինանսատնտեսական աղճատումների վրայ, փաստ է, եւ միայն մեր երկրում չէ, որ այդպէս է: Սակայն այլ բան է, երբ դա ինչ-որ առարկայական հիմքեր է ունենում իր մէջ, եւ այլ բան է, երբ փորձում են ամէն բան բարդել արտաքին աշխարհին վրայ: Իրականում մեր տնտեսութիւնը անառողջ է, հիւանդ է, եւ այդ հիւանդութեան մէջ իրենց մեղքի բաժինն ունեն ոչ միայն Կենտրոնական պանքը, կառավարութիւնը, այլեւ բոլոր այն անձինք, ովքեր այսօր սակաւապետի թիկնոց են կրում:
Ինչու այսպէս ստացուեց. ի սկզբանէ մեր երկրում ձեւաւորուեց տնտեսական մի համակարգ, երբ փողը դնելով իշխանութեան համար, յետոյ իշխանութիւնն այդ փողը բազմապատկեց: Բնականաբար տեղի ունեցաւ համակարգերի սերտաճում: Պատահական չէ, որ Կենտրոնական պանքը կարող է նման յայտարարութիւն անել, որ իրենք պատուով են դուրս եկել, իրականում ոչ թէ պատուով, այլ չափազանց վատ ցուցանիշներով ենք մենք 2009 թուականն ամփոփել: Աւելի՛ն. 2009-ը ցոյց տուեց նաեւ այն, որ կառավարիչները բացարձակ չեն տիրապետում երկրի իրական տնտեսական վիճակին: Եւ նոյնիսկ այդքան արտաքին ռեսուրսներ ներգրաւելու արդիւնքում մենք այդպէս էլ չենք կարողացել ճիշդ հասկանալ, թէ այդ ռեսուրսները որտեղ պէտք է օգտագործուեն, կամ եթէ մեր նպատակը երկրի տնտեսութիւնում վերելք ապահովելն է, ապա յատկապէս տնտեսութեան ո՞ր ճիւղերում այդ վերելքի հիմքերը պէտք է դրուեն:
Երկրորդ կարեւոր հանգամանքը՝ այդպէս էլ իրենք չկարողացան ճիշդ ընկալել մեր տնտեսութեան զարգացման օրինաչափութիւնը. դա մենաշնորհների դէմ պայքարի ցանկութեան բացակայութիւնն է: Թէեւ մենք կարող ենք ամենաբարձր պաշտօնատար անձանց խօսքերում լսել, որ, այո, մենք պէտք է պայքարենք մենաշնորհային տնտեսութեան դէմ, պէտք է կարողանանք հաւասար մրցակցութեան պայմաններ ստեղծել, բայց իրականում դրանք խօսքից այն կողմ ոչ մի տեղ չեն գնում: Ու պատահական չէ, որ Արժոյթի միջազգային հիմնադրամի ներկայացուցիչը կարող է վկայակոչել մեր չափազանց մեծ մենաշնորհացման աստիճանը տնտեսութեան մէջ, եւ դրանից յետոյ կառավարութիւնը կարող է ընդամէնը կրկնել եւ ասել, որ մենք պաշտօնատար անձանց կոռուպցիայի դէմ պէտք է պայքարենք:
Բայց այստեղ գլխաւորը, հիմքերի հիմքն այն է, որ պէտք է իջնել եւ տեսնել՝ արդեօ՞ք ստեղծուած է հասարակական, ֆինանսական, կազմակերպչական, կառուցուածքային այն մթնոլորտը, որը պէտք է հիմք ծառայի հէնց կոռուպցիայի դէմ պայքարի համար: Պէտք է փաստենք, որ եթէ նախարարը, փոխնախարարը կամ վարչութեան պետը ստանում է ընդամէնը 150 հազար դրամ աշխատավարձ, ապա պահանջել նրանից, որ ինքը ծառայի հանրութեանը ազնիւ, անշահախնդիր, եթէ ոչ միամտութիւն, ապա կանխամտածուած կեղծիք է ժողովրդի ու հասարակութեան հանդէպ: Ակնյայտ է, որ եթէ հանրային ծառայողը, պետական պաշտօնատար անձը ընկերային փաթեթ չունի, որով պաշտպանուած լինի, նա չի կարող ակնկալել, որ կարող է այդ դրամով բաւարարել թէ իր, թէ իր ընտանիքի պահանջարկը եւ բացի դրանից՝ զգալ իրեն իսկապէս պետութեան պաշտօնատար անձ եւ հանրութեան ծառայող: Այսինքն՝ ֆինանսական հիմք չունենալով՝ մենք ամպագոռգոռ յայտարարարութիւն ենք անում, որ պայքարում ենք կոռուպցիայի դէմ:
Ասուածն ամենեւին էլ չի նշանակում, որ բարձր աշխատավարձ տալու դէպքում միանգամից կոռուպցիան էականօրէն կը նուազի, ոչ: Բայց միւս կողմից այդ ամէնի համար անհրաժեշտ պայման է ֆինանսական բաւարար ռեսուրսներ ապահովելը: Միւսը հասարակական ընկալումն է: Ինչքան մենք խօսենք, որ կոռուպցիան պէտք է ներքեւից արմատախիլ անենք, բոլոր դէպքերում վերեւի դերակատարութիւնը չափազանց մեծ է: Եթէ երկրի ղեկավարը կարող է անընդհատ խօսել կոռուպցիայի դէմ պայքարի մասին, բայց իր եւ իր շրջապատում կայ ոեւէ մէկը, որ թաթախուած է այդ երեւոյթի մէջ, նրա խօսքերն անկեղծ չեն դառնում, եւ հասարակութիւնը սկսում է ակնյայտօրէն չհաւատալ, չվստահել: Այլ կերպ ասած, այստեղ հասարակութեանը անկեղծ երեւալու եւ սեփական վարուեցողութիւնը ճիշդ ներկայացնելու խնդիր կայ: Եթէ մարդ խօսում է կոռուպցիայի դէմ պայքարի մասին, նախեւառաջ ինքն իրենից պէտք է սկսի, իսկ եթէ չկայ այդպիսի քայլ, այդպիսի ցանկութիւն, պարզապէս փորձ է արւում շղարշով պատել հասարակութեան դէմքերը, միեւնոյն է, հասարակութիւնը կարողանում է խորքում տարբերել: Վարչապետը, ում անուանական աշխատավարձը 350.000 դրամ է, յայտարարում է պաշտօնատար անձանց կողմից բարեխիղճ, պատշաճ աշխատանք եւ ծառայութիւն մատուցելու եւ կոռուպցիայի դէմ պայքարի մասին. ի վերջոյ ակնյայտ է, որ 350.000 դրամը բաւարար չէ վարչապետին ապրելու համար: Բայց ինչո՞ւ ենք մենք թաքցնում, ինչո՞ւ չենք բարձրաձայնում դրա մասին, ինչու քայլ չենք անում այդ ուղղութեամբ: Եւ երբ խօսւում է աշխատավարձի բարձրացման մասին, մեզ միանգամից պատասխանում են՝ մեր պիւտճէն չի բաւարարում: Իսկ ո՞վ ասաց չի բաւարարում, այդ ո՞ր տնտեսագէտն է իշխանութիւններից նստել, հաշուարկել, որ չի բաւարարում: Այնինչ ստուերային տնտեսութեան դէմ պայքարի մէկ միաւորը կը տայ այնքան գումար, որքան բաւարար կը լինի հանրային ծառայութեանը պատշաճ վարձատրութիւն տալու համար, չհաշուած որ եթէ առաւել աշխուժ պայքարենք, ապա թէ կենսաթոշակառուների, թէ նպաստառուների անհրաժեշտ եկամուտները կը կարողանանք ապահովել:
Ինչո՞ւ նրանց խօսքն այդպէս էլ գործ չի դառնում, ինչո՞ւ չի ստացւում պայքարել կոռուպցիայի դէմ:
Չի ստացւում երկու պատճառով. առաջին՝ ինչպէս նշեցի, սա համակարգային խնդիր է, որի դէպքում երբ դու բարձրաձայնում ես, դու դէմ ես դուրս գալիս մի ամբողջ համակարգի, իսկ համակարգը սկսում է խժռել դիմացինին, եւ այդ առողջ գաղափարները փորձ է արւում ոչնչացնել, վերացնել: Եւ երկրորդ պատճառը՝ կառավարման համակարգում, ցաւօք, այդ մտաւորական զանգուածը դեռ չէ ձեւաւորուել: Եթէ մենք ուշադիր հետեւենք զարգացած երկրների փորձը, ապա հիմնական ռեսուրսային փաթեթը կառավարման համակարգի վրայ է ծախսւում, եւ նպատակն է ունենալ մասնագիտական կառավարիչներ, պետական մտածողութեամբ մարդիկ, ում համար կարեւորը ոչ թէ այդ օրուայ շահն է, այլ առաջին հերթին հանրութեան, պետութեան, եւ դրանից յետոյ ածանցւում են իրենց եւ իրենց աշխատակիցների շահերը: Այլ կերպ ասած, մենք չունենք այդ մասնագէտ ղեկավարները։
Շատ է խօսւում այն մասին, որ մտաւորականներու առումով շատ է տարբերուել առաջին կառավարութիւնը, առաջին ԱԺ-ն: Նախկին Աժ-ի ու այսօրուայ Աժ-ի այդ տարբերութիւնը նկատե՞լ էք:
Անշուշտ նկատել եմ, բայց մի քանի հարթութեան վրայ: Ճիշդ է, 90-ականներին մտաւորականները աւելի շատ էին, բայց դա շատ տեսական մակարդակ էր: Եւ պատահական չէ, որ մասնաւորեցումը, որ, չգիտես ինչու, առաջինը մեր երկրից սկսուեց, համարձակ քայլերի արդիւնք էր՝ չնայած վնասները չափազանց շատ էին: Եւ եթէ մարդիկ գործնականում նման խնդիրների առնչուած լինին, հասկանալի է, որ շատ սխալներ չէին արուի: Այսինքն՝ այն ժամանակ բնորոշ էր հիմնականում մտաւորական զանգուածի տեսական մակարդակը, տեսական գիտելիքների ամբողջականութիւնը, բայց փորձառութեան խիստ պակաս կար: Այսօր, երբ փորձառութիւնը շատ աւելի է, իր տեղը սկսել է նուաճել արդէն մտաւորականութեան դաշտը: Արդիւնքում մենք այսօր ունենք մի քանի մակարդակներում չափազանց փորձառու կառավարիչներ, որոնք իրականութիւնը տեսնում են եւ փորձում են շարժուել իրականութիւնով, առանց մտածելու, թէ իրականութիւնը ինչպէս փոխել: Ունենք մտաւորականներ, որոնք գործնականում իրականութեան հետ առնչութիւն չունեն եւ չեն էլ պատկերացնում, թէ ինչպէս փոխել: Եւ այս երկու հարթութեան մէջ հակադրութիւնը չի կարողանում բերել, նորմալ զարգացման հողի վրայ դնել Հայաստանի Հանրապետութեան ամբողջ համակարգը: Օրինակ՝ մենք ունենք նախարարներ եւ վարչապետ, ովքեր տեսական առումով կարող են հայկական աշխարհի մասին ամէն ինչ ասել, բայց իրականում, երբ ասում ես կեանքի կոչենք, պարզւում է, որ նրանք սահմանափակւում են արդիւնքով եւ յղում են տալիս մտաւորականութեան, որ հարկաւոր է մտաւորական կառավարիչներ աճեցնել ներքեւում: Իսկ երբ ներքեւիններին ես հարցնում, նրանք չափազանց բացասական կարծիքի են վերեւինների մասին, որովհետեւ տեսնում են, որ վերեւինները տեսականից այն կողմ չեն անցնում եւ հեքիաթների աշխարհից չեն իջնում իրականութիւն: Այսինքն՝ այս հակադրութիւնը, միեւնոյն է, կայ, եղել է եւ կը լինի այնքան ժամանակ, քանի դեռ փորձ չի արւում այնպիսի կառավարութիւն ձեւաւորել, որը կը զուգորդի տեսականը պրակտիկի, փորձնականի հետ: Եւ կը ստեղծուի մասնագիտական կառավարման համակարգ:
Այդ տեսանկիւնից կարծում եմ՝ մենք ունեցել ենք բաւական շատ կառավարութիւններ, բայց ինձ համար այդ երկուսի իրար զուգորդումը, միգուցէ փորձնականը աւելի կշիռ էր կազմում մինչեւ 2007 թուականի կառավարութիւնը, 2003-2007թթ կառավարութիւնը, որը կարողանում էր կշռադատել եւ քայլեր կատարել՝ ի տարբերութիւն այսօրուայ կառավարութեան: Այսօրուայ կառավարութիւնը յայտարարում է մի բան, բայց իրականում որեւէ քայլ չի կատարում: Բերեմ 2009-ի տնտեսական ճգնաժամի դէմ պայքարի մասին կառավարութեան առաջ քաշուած մօտեցումները, որ մենք պէտք է՝ ապահովենք մակրօտնտեսական կայունութիւն, պէտք է ստեղծենք լրացուցիչ աշխատատեղեր, պէտք է կարողանանք ապահովել սպառողական ծախսումների աճ: Այս երեք նպատակներից որեւէ մէկը չի իրականացուել: Աւելի՛ն. այն գործիքակազմը, որը հռչակում էին կառավարութիւնն ու Կենտրոնական պանքը, որ նպատակներին պէտք է հասնել, ոչ միայն միջազգային փորձը, այլեւ մեր իսկ պրակտիկան ցոյց տուեցին, որ դրանք անպէտք գործիքներ են:
Պարոն Մինասեան, անցնենք Կենտրոնական պանքը, լողացող փոխարժէքին, որի պատճառով միլոնաւոր տոլարներ են միջազգային շուկայ հանւում: Սակայն Կենտրոնական պանքը ասում է, որ դրանք ճիշդ քանակութեամբ են օգտագործւում, եւ սերունդների համար պահուստները բաւարար են: Ի՞նչ էք կարծում, այդ պահուստները ի՞նչ վիճակում են: Արդեօք պահուստների առումով վտանգ կայ:
Եթէ խօսում ենք մեր սերունդներին ինչ կարողութիւն ենք թողնում, ապա բաւական է վերցնել արտաքին պարտքի մեծութիւնը, եւ պարզ է դառնում, որ 2008 թ. յամենայն դէպս աւելի քիչ պարտք էինք թողում մեր սերունդներին, քան հիմա ենք թողնում: Եւ չկայ որեւէ լուրջ հաշուարկ, որ այդ պարտքը, որ մենք վերցնում ենք, կը բերի Հայաստանի տնտեսութեան այնպիսի զարգացման, որ հետագայ սերունդները կ'ունենան աւելի բարեկեցիկ երկիր եւ աւելի շատ կարողութիւններ: Սա խոհափիլիսոփայական դաշտից: Եթէ վերցնենք մասնագիտական տեսանկիւնից, պէտք է արձանագրենք, որ չկայ որեւէ մի երկիր, որ բացարձակ լողացող փոխարժէքի տնտեսութիւն վարի եւ չկայ նաեւ երկիր, որ միայն ֆիքսուած կուրսի քաղաքականութիւն է վարում: Կա դրանց մէջ ընտրութեան յայտարարւում է, որ լողացող կուրսի քաղաքականութիւն է եւ չի յայտարարւում առնուազն առաջիկայ 3-4 ամիսների համար կոնկրետ ինչպիսի փոխարժէքի քաղաքականութիւն է վարում եւ ինչ սպասելիքներ կան, այլ փորձ է արւում թաքցնել եւ դրա դիմաց յայտարարել, որ մեր արտաքին պահուստները բաւական լաւ վիճակում են եւ չկայ վտանգ, սա խօսում է այն մասին, որ Կենտրոնական պանքը վարում է ոչ թէ հեռանկարային զարգացման քաղաքականութիւն, այլ իրավիճակային սուբիւկտաւորուած քաղաքականութիւն: Եւ պատահական չէ, որ միջազգային կառոյցներից շատերը, որոնց խորհրդատուութիւնը մեր Կենտրոնական պանքը, կառավարութիւնն իրականացնում է ամբողջութեամբ, այսօր նաեւ քննադատում են Կենտրոնական պանքին էլ, Կառավարութեանն էլ՝ պնդելով՝ չէք կարող անընդհատ միջամտել շուկային, եթէ ձեզ մօտ պահուստների առկայութիւն չկայ: Բայց մեր Կենտրոնական պանքի, կառավարութեան հակադարձումը, ցաւօք, չի երեւում: Եւ պատահական չէ, որ մենք այնքան ենք խեղճացել նոյն միջազգային կառոյցների առջեւ, որ ընդունելով նրանց բոլոր խորհուրդները, նրանց առաջարկած մօտեցումները դեղատոմսերի տեսքով, յետոյ չենք կարողանում հակադարձել՝ ախր չէ՞ որ մենք Ձեր տուած դեղատոմսերով ենք այս վիճակին հասել: Դա գալիս է նրանից, որ այո, սուբյեկտային քաղաքականութիւնն այնքան մեծ է եղել մեր Կենտրոնական պանքի վարած քաղաքականութեան մէջ, որ հիմա իրենք նման հակադարձման հնարաւորութիւն չունեն, որովհետեւ հակադարձ մեղադրանքը կը հնչի եւ տեղ-տեղ հնչում է, երբ ասւում է` Ձեզ մօտ մենաշնորհը վերածուել է օլիգոպոլիաների, եւ օլիգարխիան խեղդում է երկրի զարգացման բոլոր հնարաւոր ռեսուրսները:
Ձեր կարծիքով, ինչո՞ւ տարեվերջին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ վարչապետն այդպէս էլ գոնէ մէկ օլիգարխի անուն չտուեց:
Հետաքրքիրն որն է, որ երբ վարչապետը խօսում էր սակաւապետի մասին, երբ նրան հարցրին սակաւապետի անուն տուէք, վարչապետը խօսակցութիւնը տեղափոխեց այլ դաշտ, որ իբր ինքը խօսում է սակաւապետների եւ ոչ թէ սակաւապետների մասին: Խնդիրն այն է, որ տնտեսագիտութեան մէջ սակաւապետական շուկայի վիճակն է: Երբ տուեալ ոլորտում կամ ճիւղում մի քանիսն են գործում եւ համաձայնեցուած քաղաքականութիւն են վարում գների թելադրանքի նպատակով, իսկ սակաւապետական տնտեսութիւնն աւելի շատ կառավարման համակարգին բնութագրող հասկացութիւն է: Օլիգոպոլիայից սակաւապետական անցումը մէկ քայլ է, եւ Հայաստանը դա կատարել է: Հետեւաբար, վարչապետը վերլուծելով պէտք է առնուազն հասկանայ, որ այստեղ հանրութեան նկատմամբ ճիշդ մօտեցում չի ցուցաբերել:
Թէ՞ այդ սակաւապետերն իր ընկերներն էին, կը նեղանային:
/Ժպտում է/: Դժուարանում եմ ասել՝ ինչքանով են այդ յայտնի սակաւապետերն իր ընկերները, բայց կարծում եմ՝ եթէ նոյնիսկ կուսակցական ընկերութեան մասին է խօսքը, առնուազն այդ հարցը պէտք է բարձրացուի իրենց կուսակցութեան ներսում, բայց քանի որ ինքը նաեւ հանրային ծառայող է, պետական կառավարման ոլորտում ներգրաւուած քաղաքացի, նա պարտաւոր է բարձրաձայնել դրա մասին՝ սկսած պենզինի ներկրումից, աւարտուած ամենատարրական առեւտրի ցանցերով:
Սակաւապետ դաշնակցական չունէ՞ք:
Ցաւօք կամ բարեբախտաբար չունենք: Ասում եմ՝ ցաւօք, որովհետեւ եթէ Դաշնակցութեան մաս կազմէր, ապա հեշտ կը լինէր այդ մասում պայքար տանել, ներսից այդ թելը քանդել: Միւս կողմից, ասում է՝ բարեբախտաբար, որովհետեւ երբ խօսում ես ու չկաս այդ գործընթացին մէջ, հանրութիւնը քեզ սկսում է աւելի շատ հասկանալ, քան թէ եթէ կաս ու փորձում ես քննադատել, ինչպէս ներկայում կատարում են շատ իշխանաւորներ: Լինելով սակաւապետը համակարգի մէջ՝ խօսում են օլիգոպոլիաների դէմ պայքարի մասին: Կամ սակաւապետը խօսում է փոքր եւ միջին առեւտուրի զարգացման անհրաժեշտութեան մասին:
Անուններ նշելուց դուք է՞լ էք խուսափում:
Անունները յայտնի են բոլորին՝ Աժ-ի բոլոր այն պատգամաւորները, այդ թւում` Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութեան նախագահը, Սալեքս գրուպ-ի սեփականատէրը, ովքեր հրապարակային յայտարարում են, որ իրենք առեւտուրով են զբաղուած եւ աւարտած նրանցով, ովքեր թէեւ Ազգային ժողովում չեն, այնուամենայիւ, դերակատարութիւն ունեն երկրի տնտեսական կեանքում: Եւ ինձ համար անհասկանալի է, որ ունենալով այսքան սակաւապետներ, խօսում են ազատ մրցակցութեան պայմանների բարելաւման մասին, որովհետեւ ի սկզբանէ հակադրուող շահեր են: Անձը, որ ձգտում է շուկայում գերիշխող կամ մենաշնորհային դիրք ունենալ, նա երբեք չի կարող իր համար ձեռնտու համարել փոքր եւ միջին առեւտուրի զարգացումը, որովհետեւ փոքր եւ միջին առեւտուրը իր շուկայի մաս տանող հատուածն է, իսկ ինքը ձգտում էր կոնսոլիդացնել այդ ամէնն իր ձեռքում:
Եթէ ամփոփենք, ստացւում է՝ վարչապետի ասածները խօսք են, գործ չե՞ն:
Ճիշդ ձեւակերպում տուեցիք: Մարդն ինչքան էլ մասնագէտ լինի, ինչքան էլ ընդունելի անձնաւորութիւն լինի, բայց կառավարման համակարգում ակնյայտօրէն տեսնում եմ, որ չի տիրապետում իրավիճակին, եւ երբ խօսքից այն կողմ քայլ չկայ, ես չեմ կարող լռել: Եւ որքան էլ վարչապետի հետ տարիներ շարունակ աշխատել եմ, ինձ համար ընդունելի չէ զուտ անձնական կապերը վեր դասել ճշմարտութիւնից: Ի վերջոյ, մենք խօսում ենք մեր երկրի, մեր հասարակութեան զարգացան մասին: Եթէ ոեւէ մէկը պատրաստւում է նեղանալ իմ խօսքերից, թող նեղանայ:
Հարցազրոյցը վարեց Սիրանուշ Պապեանը